Zgodnie z przepisami, pracownik otrzymujący wynagrodzenie nieujawnione w zeznaniu PIT podlega karze grzywny.

Przeprowadzone w 2023 roku badanie Polskiego Instytutu Ekonomicznego pt.: „Skala płacenia pod stołem w Polsce i jej zmiany w czasie” wykazało, że około 20 proc. respondentów zgodziłoby się na otrzymywanie części pensji nieoficjalnie, gdyby miało to oznaczać podwyżkę o 100 złotych na rękę. Aż 27 proc. zgodziłoby się na to za podwyżkę o 500 złotych.

72 proc. respondentów odpowiadało, że nie zgodziłoby się na wynagrodzenie „pod stołem” ze względu na zmniejszenie wysokości emerytury czy innych świadczeń.

W kwestii płacenia pracownikom nieoficjalnie przepisy w Polsce mówią jasno: „zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 151 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych – wolne od podatku dochodowego (PIT) są przychody pracownika z tytułu nielegalnego zatrudnienia (tj. zatrudnienia bez potwierdzenia na piśmie w wymaganym terminie rodzaju zawartej umowy i jej warunków) oraz przychody pracownika w części, w jakiej pracodawca nie ujawnił ich właściwym organom państwowym. Ww. przychody pracownika (tj. nieewidencjonowane wynagrodzenie, przekazane pracownikowi „pod stołem”) – zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 21 ustawy o PIT – stanowią natomiast przychód pracodawcy, z jego działalności gospodarczej, od którego zobowiązany jest on uiścić podatek”.

Oznacza to, że pracownik otrzymujący część wynagrodzenia w tajemnicy przed Urzędem Skarbowym nie ponosi z tego tytułu obciążeń, a odpowiedzialność w zakresie podatku dochodowego w całości spoczywa na pracodawcy.

To samo dotyczy zaniżonych w ten sposób składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i chorobowe – nie obciążają one pracownika, a są opłacane w całości ze środków płatnika tych składek.

Ale to nie oznacza, że pracownicy przyjmujący część pensji pod stołem są całkowicie bezkarni…

Pracowników, którzy nie ujawniają pełnej wysokości swojego wynagrodzenia obejmują zapisy kodeksu karnego skarbowego, art. 51 par. 1.

Mówią one: „Podatnik, który uchylając się od opodatkowania, nie ujawnia właściwemu organowi przedmiotu lub podstawy opodatkowania lub nie składa deklaracji, przez co naraża podatek na uszczuplenie – podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności, albo obu tym karom łącznie„.

Pracownik ma obowiązek w rocznym zeznaniu podatkowym wykazać wszystkie osiągnięte dochody, niezależnie od tego, czy pracodawca się z nich rozliczył – zgodnie z art. 9 ust. 1 oraz art. 45 ust 1. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Fot.: Markus Spiske (unsplash)

W ciągu następnych pięciu lat w branży budowlanej pojawią się nowe stanowiska pracy - informuje Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczoci w "Branżowym Bilansie Kapitału Ludzkiego". Będą to między innymi specjalista do spraw wykorzystania ekologicznych materiałów i technologii czy inspektor do spraw ochrony środowiska.

Badania sektora wskazują, że aż 52% firm odczuwa zmiany związane z wprowadzanymi regulacjami mającymi na celu przeciwdziałanie zmianom klimatu i ograniczenie emisji. Zdaniem PARP, zmiany mogą znacząco wpływać na strukturę zatrudnienia w firmach budowlanych. Pojawią się takie stanowiska pracy jak specjalista do spraw wykorzystania ekologicznych materiałów i technologii, specjalista do spraw wykorzystania alternatywnych materiałów i technologii oraz inspektor do spraw ochrony środowiska.

"Pojawi się także popyt na umiejętności wykorzystywania nowych materiałów w pracach budowlanych, uwzględniania rozwiązań ekologicznych w inwestycji oraz prowadzenia recyklingu, w tym np. sortowania materiałów w trakcie prowadzenia prac budowlanych" - czytamy w raporcie - "Istotnym wyzwaniem będzie także rozwój technologii. Zmiana ta wymusi z kolei wzrost oczekiwań wobec kadr, co spowoduje konieczność pozyskiwania osób posiadających kompetencje rzadko dotąd wykorzystywane. Przynajmniej część z tych nowych technologii będzie związana z ekologią".

Około połowa pracodawców deklaruje już teraz, że jest gotowa na nadchodzące zmiany. 

Fot.: Jamar Penny

W związku z rosyjską inwazją na Ukrainę sytuacja na polskim rynku pracy podlega dynamicznym zmianom. W lutym tego roku wezwanie do wojska otrzymało 300 tysięcy rezerwistów. Część z nich to pracownicy polskich firm, a za zignorowanie mobilizacji ogłoszonej przez prezydenta Zełenskiego grozi kara więzienia do 12 lat. Nic dziwnego, że wśród pracodawców zapanowało poruszenie - co z pracownikami z Ukrainy? Co dokładnie mówią przepisy? 80 tysięcy osób już opuściło Polskę i wróciło na Ukrainę. 

Zgodnie z danymi ZUS, na koniec czerwca 2021 roku w polskim systemie ubezpieczeń zarejestrowanych było niemal 818,8 tysięcy obcokrajowców. To aż o 35,2% więcej, niż w tym samym okresie rok wcześniej! Co więcej, aż 58,8% tych osób było zatrudnionych. Jak można się domyślić, znaczną część z tego stanowili ludzie z Ukrainy - aż 73,7%; pod koniec pierwszego półrocza 2021 roku ich liczba na terenie Polski wynosiła 603 481.

Tymczasem, jak podaje raport Interia.pl, od wybuchu konfliktu zbrojnego do Ukrainy z Polski wróciło już około 80 tysięcy ludzi. Zgodnie z informacjami ukraińskiej Straży Granicznej, większość z nich to mężczyźni. Jednocześnie, w drugą stronę przemieściło się już około 300 000 tysięcy uchodźców. Ukraińcy mieszkający obecnie w Polsce starają się ściągać rodziny, często z pomocą polskich pracodawców. Wiele osób pochodzenia ukraińskiego oraz Polaków jest obecnie zajętych organizacją konwojów, poszukiwaniem noclegów, organizowaniem jedzenia.

W związku z zaistniałą sytuacją, Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej wydało specjalne oświadczenie, które można przeczytać online. Czytamy w nim, że pracodawcy mogą zatrudniać obywateli Ukrainy; podane są także szczegółowe instrukcje jak zgłosić chęć zatrudnienia takich osób wraz z odpowiednimi formularzami i spisem potrzebnych dokumentów. Działa także tzw. "zielona linia" pod numerem telefonu 19524, gdzie można uzyskać pomoc w tworzeniu ogłoszenia o pracy i odpowiedź na wszelkie pytania. Polska otwarła granice przed uchodźcami, zaoferowała im opiekę medyczną, schronienie i pomoc socjalną. Pamiętajmy jednak, że ludzie uciekający przed wojną potrzebują także pracy.

Rok 2021 zaczyna się nie lepiej, niż kończył się 2020. Każda branża staje przed coraz większym problemem związanym z optymalizacją pracy. Na szczęście, w ciągu osatnich lat rozwinęło się bardzo dużo programów pozwalających na lepsze i szybsze zarządzanie, co okazuje się bardzo pomocne przy współpracy z wykonawcami.

Mimo to wiele firm nadal ma problemy z zarządzaniem produktywnością. Może to mieć związek z nieodpowiednim przetwarzaniem danych na temat rozmaitych parametrów dotyczących pracy. Niezależnie od tego istnieje kilka ważnych zasad, które zawsze pomogą - oto one.

Komunikacja jest kluczowa. Bez porozumienia między pracownikami nie istnieje koordynacja, bezpieczeństwo, integracja. Sprawny przepływ informacji pomaga członkom zespołu dobrze zrozumieć ich rolę i minimalizuje możliwość popełnienia błędów. Dlatego przedsiębiorcy powinni zadbać o wprowadzenie skutecznego systemu komunikacji, unikając w ten sposób straty czasu i zapewniając wysoką produktywność architektów, inżynierów, podwykonawców, koordynatorów i oczywiście pracowników budowy.

Usprawniona kontrola placu budowy. Nawet kiedy komunikacja działa bez zarzutu, pracownicy muszą dobrze znać optymalne godziny pracy, istotne lokalizacje czy kolejność zadań. Nie dotyczy to tylko pracowników samego placu budowy. Zarządcy powinni zadbać o to, by materiały zawsze znajdowały się w przewidzianym miejscu o przewidzianym czasie.

Efektywne planowanie. Ten dość oczywisty punkt ma więcej znaczenia niż mogłoby się wydawać. Warto poświęcić nieco więcej czasu na dokładne przeanalizowanie planu działań - w szczególności ram czasowych i pomiarów produktywności. Ułatwieniem może być rozbicie standardowego planu na kroki i sprawdzenie, jak produktywna może być dany zespół. Takie rozbicie pozwoli też zarządcom przeanalizować projekt i znaleźć potencjalne miejsca w których powstaną opóźnienia. Ostatecznie, dzięki dokładniejszej analizie można wyciągać informacje na temat produktywności pojedyńczego pracownika, zarządzania czasem i możliwości zwiększania produktywności.

Częste spotkania. Regularne upewnianie się, że wszyscy pracownicy znają swoje zadania, na pewno usprawni pracę na każdym placu budowy. To pozwoli na uniknięcie przedłużających się spotkań i pozwoli na lepszą ocenę postępu prac.

Nagradzanie dobrej pracy. Zmotywowani pracownicy wykonują swoją pracę lepiej i szybciej. Planując przedsięwzięcie trzeba się upewnić, że wszystkie osoby biorące w nim udział będą miały odpowiedni zapał do pracy. Co więcej, dysponując prostymi programami do zarządzania, takimi jak TimeSheets, można łatwo śledzić produktywność pracowników i zarządzać nagrodami.

Z inicjatywy Stowarzyszenia Operatorów Maszyn Roboczych rozpoczyna się pierwszy z cyklu projektów mających na celu badanie branży operatorskiej. Pomysł narodził się w związku z potrzebą dokładniejszego zbadania charakterystyki naszej pracy i zarobków. Od czego zależą stawki? Nie wydaje się, by była to jedynie kwestia woli pracodawcy - co w takim razie wpływa na wysokość pensji?

Pierwsze badanie będzie dotyczyło zarobków operatorów, wyłączając osoby pracujące na żurawiach, jako kierowcy lub operatorzy innych środków transportu (na przykład wind), a także jako operatorzy HDS czy wózków widłowych. Dla tych grup przewidzieliśmy osobne badanie. Forma zatrudnienia nie ma znaczenia, ale dla przedsiębiorców i samozatrudnionych również przewidujemy osobną ankietę (chyba, że pracujecie na powierzonym sprzęcie na stawce godzinowej i wystawiacie fakturę zamiast umowy). Ankieta jest oczywiście anonimowa, choć jeśli masz ochotę się przedstawić, będzie taka możliwość. Formularz kierujemy do operatorów maszyn związanych ze Stowarzyszeniem, a także czytelników portalu erobocze.pl oraz uczestników eRobocze SHOW. Pamiętajcie, im więcej osób wypełni ankietę, tym lepsze wyniki będziemy mogli opublikować w powstającym "Barometrze branży operatorów - stawkach". Zebrane i przeanalizowane informacje opublikujemy na erobocze.pl oraz na stronie facebook Stowarzyszenia Operatorów Maszyn Roboczych.

No więc, do dzieła - ankietę znajdziecie TUTAJ. Liczymy na Waszą aktywność!

Z pozdrowieniami

Redakcja portalu erobocze.pl